Sport, społeczeństwo i system: dokąd zmierza świat?

Sport od wieków był integralną częścią ludzkiej cywilizacji. Od antycznych igrzysk olimpijskich, gdzie rywalizowano na arenach starożytnej Grecji, po współczesne wydarzenia sportowe światowej skali, aktywność fizyczna łączyła ludzi, budowała wartości i kształtowała charakter. Jednak w dzisiejszym świecie sport i szeroko pojęta aktywność fizyczna zdają się tracić na znaczeniu. Czy rzeczywiście system zmierza do zaniedbania tej sfery? Dlaczego aktywność fizyczna powoli znika z codziennego życia wielu ludzi i jakie może mieć to konsekwencje? Przyjrzyjmy się temu bliżej, analizując także mechanizmy władzy i wpływ polityki na tę sytuację.

Sport dzisiaj: margines społecznych zainteresowań

Dla wielu ludzi sport jest obecnie czymś odległym, interesującym jedynie nieliczne grupy. Aktywność fizyczna staje się domeną przede wszystkim tych, którzy:

• Uprawiają sport zawodowo lub amatorsko.

• Są bliskimi lub trenerami tych, którzy aktywnie uczestniczą w życiu sportowym.

Reszta społeczeństwa często postrzega sport jako nieistotny lub wręcz przeszkadzający element życia publicznego. Z czego wynika ta apatia? Przyczyn jest kilka:

Brak zachęt i odpowiedniej infrastruktury

Instytucje odpowiedzialne za promowanie aktywności fizycznej nie robią wystarczająco wiele, aby faktycznie zmotywować ludzi do ruchu. Publiczne kampanie zachęcające do sportu są rzadkie i mało efektywne. Dla przykładu, według danych Głównego Urzędu Statystycznego z 2022 roku, aż 40% Polaków nie podejmuje żadnej regularnej aktywności fizycznej, wskazując brak infrastruktury jako jedną z głównych przyczyn.

Dostępne boiska czy ścieżki rowerowe często są finansowane z lokalnych budżetów, które cierpią na chroniczny brak środków. Co więcej, plany rozwoju infrastruktury sportowej często są blokowane przez priorytetowe inwestycje polityczne, takie jak drogi czy budynki administracyjne.

Dominacja technologii i wirtualnej rzeczywistości

Postęp technologiczny sprawia, że coraz więcej czasu spędzamy przed ekranami. Według raportu „Digital Life 2023”, przeciętny Europejczyk spędza aż 6 godzin dziennie korzystając z internetu. Dzieci często wolą gry komputerowe od zabawy na podwórku, a dorośli wybierają wieczór z ulubionym serialem zamiast treningu czy spaceru.

Odpowiedzialność za ten stan rzeczy leży również po stronie korporacji technologicznych, które w coraz większym stopniu monopolizują uwagę użytkowników. Platformy streamingowe, media społecznościowe i gry online zyskują miliardowe przychody, podczas gdy promocja aktywności fizycznej pozostaje marginalna.

Systemowe zaniedbania edukacyjne

Wychowanie fizyczne w szkołach jest traktowane jako mniej ważny przedmiot, a nawet postrzegane przez niektórych rodziców jako niepotrzebny obowiązek. Zamiast stawiania na rozwój fizyczny dzieci, WF jest często skracany, a w wielu przypadkach uczniowie otrzymują zwolnienia lekarskie bez realnej potrzeby.

Badania z 2021 roku wskazują, że 70% dzieci w Polsce nie osiąga zalecanych przez WHO 60 minut aktywności fizycznej dziennie. Z kolei liczba godzin wychowania fizycznego w porównaniu do innych krajów europejskich pozostaje na niskim poziomie.

Brak wsparcia dla inicjatyw lokalnych

Lokalne kluby sportowe, które mogłyby aktywizować społeczności, często borykają się z brakiem funduszy. Programy wsparcia dla małych organizacji są niewystarczające, a dotacje rządowe z reguły trafiają do największych i najbardziej medialnych inicjatyw.

Przykładem tego jest nierówne rozdzielanie środków publicznych na sport. Podczas gdy duże wydarzenia, takie jak igrzyska czy mistrzostwa, otrzymują milionowe budżety, małe lokalne zawody są organizowane niemal wyłącznie dzięki zaangażowaniu wolontariuszy.

Kto na tym korzysta?

Czy zaniedbanie sportu jest wynikiem chaosu czy może celowego działania? Przyjrzyjmy się temu głębiej:

Kontrola przez zdrowotne uzależnienie

Brak ruchu prowadzi do wzrostu chorób cywilizacyjnych, takich jak otyłość, cukrzyca, nadciśnienie czy choroby serca. W efekcie społeczeństwo staje się coraz bardziej zależne od systemu opieki zdrowotnej. Przemysł farmaceutyczny czerpie z tego ogromne korzyści, zarabiając miliardy na leczeniu skutków braku aktywności fizycznej.

Społeczne ubezwłasnowolnienie

Osoby, które są mniej aktywne fizycznie, często mają niższą samoocenę i mniejszą motywację do działania. To sprzyja ich pasywności wobec decyzji politycznych. Społeczeństwo, które nie jest aktywne, rzadziej angażuje się w protesty czy działania obywatelskie, co ułatwia kontrolę władzy.

Jak odzyskać kontrolę?

Aby zmienić ten trend, konieczne są konkretne kroki:

1. Priorytetyzacja edukacji fizycznej

Wychowanie fizyczne musi być traktowane jako priorytet w systemie edukacji. Warto wprowadzić programy edukacyjne, które pokażą korzyści z aktywności fizycznej, zarówno dzieciom, jak i rodzicom.

2. Inwestycje w infrastrukturę

Nie można mówić o promocji sportu bez realnego wsparcia infrastrukturalnego. Należy rozwijać dostęp do bezpłatnych obiektów sportowych i rekreacyjnych, takich jak baseny, boiska czy siłownie na świeżym powietrzu.

3. Zwiększenie finansowania lokalnych inicjatyw

Lokalne kluby sportowe powinny być dotowane na równi z dużymi organizacjami. Decydenci muszą dostrzec potencjał małych społeczności w budowaniu aktywnego społeczeństwa.

4. Kampanie uświadamiające

Media powinny zostać zaangażowane w promowanie zdrowego stylu życia. Można wprowadzić kampanie reklamowe finansowane z budżetu państwa, które zachęcą ludzi do większej aktywności.

5. Wspieranie seniorów

Osoby starsze również muszą mieć dostęp do programów wspierających ich aktywność fizyczną. Dofinansowanie zajęć dla seniorów może znacznie poprawić ich jakość życia i obniżyć koszty opieki zdrowotnej.

Podsumowanie

Sport to znacznie więcej niż rywalizacja na arenach czy widowiska transmitowane w telewizji. To fundament zdrowego, zintegrowanego i silnego społeczeństwa. Zaniedbanie tej sfery prowadzi do poważnych konsekwencji zdrowotnych, psychicznych i społecznych, a także wzmacnia systemowe mechanizmy kontroli. Odpowiedzialność za tę sytuację ponoszą zarówno decydenci, jak i społeczeństwo, które często nie dostrzega znaczenia aktywności fizycznej.

Czas na zmianę. Nie możemy pozwolić, aby sport stał się jedynie marginalnym elementem naszego życia. To, czy odzyskamy jego należne miejsce, zależy od nas wszystkich.

Sportowy Rodzic